et Benelux Genderteam is een ketenzorg samenwerking van zelfstandige praktijken, klinieken en ziekenhuis afdelingen rondom transgenderzorg. De samenwerking is gebaseerd op de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg en de SOC van de WPATH. Voor informatie per deelnemer: volg de link naar de betreffende website, waar je het aanbod van die etreffende deelnemer terug vindt. In dat kader van de ketenzorg samenwerking leveren alle partijen gezamenlijk de volledige zorg voor cliënten met genderdysforie, zowel GGZ als medisch. Dat conform de volgende afspraken:

The Benelux Genderteam is a chain care cooperation network of practices, clinics and hospita departments focused on transgender care and conform the Quality Standard of Transgender Care in Holland and the SOC of the WPATH. For information of eacht participant: get tot heir link which will host you to their own website, where you will find their specific offers.

As network partners, all together we deliver total GGZ and medical care for gendysforic clients, in accordance with the following agreements:

BENELUX GENDERTEAM AFSPRAKEN
Een aanbeveling in de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg is dat zorg aan transgender personen laagdrempelig aangeboden moet worden. Een wachtperiode binnen de GGZ van meer dan 6 weken is ongewenst. Helaas zijn de wachttijden momenteel tussen de 1-3 jaar. Daarom adviseert deze standaard dat Zorg voor transgenders ‘decentraal ‘ moet worden aangeboden waar dat kan. Indien nodig kan worden verwezen naar gespecialiseerde zorg die maar op enkele plaatsen in het land beschikbaar is. E-health kan een belangrijke bijdrage leveren aan het hulpaanbod voor
transgenders. Belangrijk is dat gespecialiseerde zorgverleners via internet gemakkelijk vindbaar zijn voor professionals en patiënten. Aan dit advies hebben wij gehoor gegeven en het Benelux Genderteam gevormd. Op grond van de zorgstandaards die in Nederland gelden voor behandeling van genderdysforie hebben de deelnemers aan het Benelux Genderteam de volgende afspraken gemaakt:

BENELUX GENDERTEAM AGREEMENTS
A recommendation in the Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg (Quality Standards of Transgender Care) is about transgender care being delivered as easy accessible as possible to transgender people . A waiting period of longer than 6 weeks is inappropriate. Unfortunately waiting lists are between 1-3 years at this moment for this type of psychological and medical transgender care. So the Standard advises care to be delivered decentralised, where- and whenever possible. If necessary, a referral to a specilist center can be taken care of, which is only available in a couple of hospitals in our country. E-health can be an important contribution in taking care of transgenders. Its important everyone specialized in the field is easy to find for professionals and patients. We took this advise very serious and formed the Benelux Generteam. So conform the Dutch Quality Standards for Transgender Care, the rules for all participants of the Benelux Genderteam are:

DESKUNDIGHEID
Binnen het team werken psychiaters, klinisch psychologen en GZ-psychologen, endocrinologen, logopedisten, coaches en (plastisch) chirurgen samen. Onderling wordt naar elkaar verwezen op grond van onderling gemaakte afspraken, gespecificeerd per client middels doorverwijsbrieven, conform protocol opgesteld. Daarnaast is op regelmatige basis (1-2 maandelijks) mondeling overleg omtrent gezamenlijke cliënten en aanpak. Aangezien client een eigen keuze voor een behandelaar kan maken, gelden deze regels ook voor alle externe meewerkende behandelaren. De GZ en/of klinisch psycholoog behandelen de genderdysforie conform de in de zorgstandaard gestelde voorwaarden en de SOC van de WPATH en begeleiden de client gedurende het complete traject conform het protocol transgenderisme van het team. De psychiater en klinisch psycholoog kunnen tevens vanuit hun eigen vakgebied een second opinion /advies geven omtrent of:

  1. client verstandig genoeg is om een keuze te maken voor een transitie
  2. client emotioneel stabiel genoeg is om een transitie in te gaan en aan te kunnen
  3. client co-morbide stoornissen heeft die het proces in de weg zouden kunnen staan en of
    deze voldoende onder controle zijn om de transitie aan te gaan
    De transgenderdeskundige kan een verklaring afgeven waarmee client zijn/haar geslacht bij de
    gemeente kan wijzigen indien gewenst.
    Artsen, paramedische hulpverleners en coaches verlenen de diensten waarvoor zij opgeleid en
    gediplomeerd zijn in diverse ziekenhuizen, klinieken en praktijken voor medische behandelingen in
    binnen- en buitenland, in nauwe samenwerking met ons GGZ-team.

EXPERTISE
In this team, psychiatrists, clinical psychologists, GZ psychologists, endocrinologists, voice therapists, coaches and (plastic) surgeons are cooperating. Among ourselves we refer clients conform the rules we made together,, specified for evry client in referral letters, made conform protocol. Besides the letters, we have 1-2 a month an oral consultation about our clients and treatments. Every client is able to make his/her own choice of practitioner, so our rules also apply for whatever external practitioner we cooperate with on behalf of out clients. The GZ, psychotherapist and/or clinical psychologist treat our clients as prescribed by the Social Standards of Care from the WPATH and guide the client throughout their transition, conform the protocol Transgenderism of our Benelux Genderteam. The psychiatrist and the clinical psychologist can, out of their own profession, give a second opinion/advise about:

  1. the client is sensible enough to make a choice for this transition
  2. the client is emotionally stable enough to start the transition, cope with it and make it a
    success
  3. clients co-morbide disorders that might interfere with this proces are sufficiently under control, so client can start with the medical transition The transgender expert can declare a client transgender (after interviewing them conform standards) and give them a letter for the municipality of the place where they were born, with whom client can change his/her gender and forenames, if he/she wishes to. Doctors, paramedical helpers and coaches are providing the services they are trained and certified for in various hospitals, clinics and practices for medical car in Holland/Belgium and abroad, in close cooperation with our GGZ and medical team.

NETWERKSAMENWERKING
De coördinator onderhoudt contact met alle betrokken hulpverlening van de client, al dan niet aan het begin bij de behandeling aanwezig dan wel later ingeschakeld. Alle bestaande behandelaars rond cliënten worden bij de behandeling betrokken evenals de directe omgeving. Iedereen weet wie welke rol vervult tijdens de transitie en het proces daaraan vooraf. Verdere contacten zijn met:

  • transgenderverenigingen
  • contacten met transgendercentra ivm. onderzoek, waarbij het initiatief ligt bij de
    transgendercentra, conform de Kwaliteitszorgstandaard Transgenderzorg
  • diverse paramedische behandelaars voor noodzakelijke behandelingen tijdens de transitie in
    binnen- en buitenland
  • diverse coaches (werk, bewindvoerders, dagelijkse bezigheden, financiën, persoonlijk etc.)
    Iedereen wordt voor zijn of haar onderdeel bij de behandeling en MDO betrokken, voor zover
    noodzakelijk en nuttig voor client en conform de eisen van de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg.

NETWORK COOPERATION
The coördinator keeps in contact with all parties that provide help to our clients, either involved in their treatment from the start or later enabled. All the already engaged practitioners are involved in the treatment, as is the client’s immediate environment. Everybody knows which responsibilities they have in the transition and the proces that leads to it. Further contacts are with:

  • transgender associations
  • contacts with transgender centers in connection with research, where initiative comes from the transgender centers, conform the Kwaliteitszorgstandaard Transgenderzorg
  • various paramedical practitioners for necessary treatments during transition in our homecountry as well as outside of it
  • various coaches (jobcoaches, administrators, activating daily activities coaches, personal
    coaches etc.) Everyone is involved in the MDO concerning their treatment for his/her part, for as far it is necessary and useful for the client and conform the rules of the Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg.

VERDERE BEPALINGEN
Alle benodigde disciplines zijn aanwezig en de betrokken behandelaren zien voldoende cliënten met genderdysforie om daarmee ervaring op te doen/verder te ontwikkelen en staan vanzelfsprekend open voor transgenderproblematiek. Ieder zorgt voor vervanging bij ziekte en/of vakantie. Het regiebehandelaarschap/de coordinatie ligt bij de GZ- of klinisch psycholoog. Bij aanvang van het behandelcontact wordt overleg gepleegd met alle reeds betrokken partijen. Bij doorverwijzing van de client wordt met alle benodigde (para)medici/begeleiders overlegd en daarna volgt met name overleg bij calamiteiten. Met intake- en eindbrieven, spoedapps, videocalls, telefoon wordt specifieke informatie aan elkaar doorgegeven, alles digitaal beveiligd. Maandelijks worden samenwerkingszaken, ontwikkelingen in het transgender veld en casusbespreking doorgenomen in het MDO met het volledige team rond cliënten. Afhankelijk van de behandelwens van de transgender kunnen naast de gespecialiseerde psycholoog, psychiater of orthopedagoog de volgende specialismen betrokken zijn:
• Huisarts. • Kinderarts.
• Mental health professionals: o maatschappelijk werk; o seksuoloog.
• Hormoonbehandeling: o (kinder-) endocrinoloog; o gynaecoloog.
• Chirurgie: o plastisch chirurg; o KNO‐arts; o MKA‐chirurg; o gynaecoloog; o uroloog. •
Ondersteunende disciplines onder andere: o logopedie; o fysiotherapie; o huidtherapie 0 coaches
De transgender wordt omringd door een multidisciplinair en dynamisch team of
samenwerkingsverband, passend bij de zorgvraag. Elke betrokken behandelaar blijft na uitvoering
van zijn behandeling beschikbaar voor afstemming over beloop en eventuele complicaties.
De informatieverstrekking aan de transgender is er op gericht dat deze een eigen afweging kan
maken in gewenste somatische behandelingen.
Over de behandelingen wordt structureel multidisciplinair overlegd (MDO).
Bij volwassenen is het MDO in beginsel altijd de coördinator met:
c. als het om hormoonbehandeling gaat:
i. bij transmannen: tussen endocrinoloog, gespecialiseerde psycholoog, psychiater of orthopedagoog
en op indicatiebasis de gynaecoloog;
ii. bij transvrouwen: tussen endocrinoloog en gespecialiseerde psycholoog, psychiater of
orthopedagoog;
iii. in overleg kan in beide gevallen de endocrinoloog ook de huisarts, die is nageschoold in
genderzorg, in samenwerking met de endocrinoloog zijn.
d. als het om genitale chirurgie gaat:
i. bij transmannen: tussen plastisch chirurg, endocrinoloog, gespecialiseerde psycholoog, psychiater
of orthopedagoog en gynaecoloog en op indicatiebasis de uroloog;
ii. bij transvrouwen: tussen plastisch chirurg, endocrinoloog en gespecialiseerde psycholoog,
psychiater of orthopedagoog.
e. als het om alle andere vormen van chirurgie gaat:

MDO op indicatiebasis tussen plastisch chirurg of MKA chirurg of KNO chirurg en de gespecialiseerde
psycholoog, psychiater of orthopedagoog;
Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg – Somatisch 49
f. als het om nacontroles van hormoonbehandeling gaat: MDO op indicatiebasis tussen
endocrinoloog of huisarts en de gespecialiseerde psycholoog, psychiater of orthopedagoog. Als de
huisarts de nacontroles doet, dan ook nog MDO op indicatiebasis met een endocrinoloog;
g. als het om fertiliteitspreservatie bij transmannen gaat: gynaecoloog en gespecialiseerde
psycholoog, psychiater of orthopedagoog;
h. als het om huidtherapie gaat: geen MDO nodig, maar we doen het toch met de
huidspecialist/kliniek;
i. als het om logopedie gaat: MDO op indicatiebasis (dus met concrete aanleiding) tussen logopedist
en KNO arts
Bij doorverwijzing start de partij waarnaar doorverwezen wordt de behandeling die hij/zij uitvoert zo
snel mogelijk als de wachttijden mogelijk maken.
Zorg op langere termijn is geregeld met de artsen (nazorg voor operaties), de endocrinoloog
behandelt in principe levenslang, maar probeert waar mogelijk op termijn bij stabilisatie van de
hormonen, voor dan wel na de operaties, (onderdelen) over te dragen aan de huisarts. De
psychologen hebben een post-operatief aanbod waar cliënten indien gewenst gebruik van kunnen
maken en de psychiater blijft bij zwaardere problematiek en medicatie gebruik betrokken.
Wacht- en doorloop tijden zijn op de betreffende internetsites te vinden, dan wel per gekozen
locatie/arts opvraagbaar en bij partners binnen ons genderteam bekend.

FURTHER PROVISIONS
All required disciplines are available and all the practitioners involved see enough clients with
genderdysforia to gain enough experience with it / to further develop themselves and are of course
open to trangender problems. Everyone of them arranges replacement during illness and/or holidays.
Coordination / director of the practitionership is done by the GZ- or clinical psychologist.
At the start of the treatment contract there is consultation with all parties. By reference consultation
is held with all (para)medici and coaches/supervisors of the client and afterwards in particular
consultation in the event of an emergency or for fine tuning. Specific Information is passed on
digitally secured via letters (intake, evaluation etc.), apps, videocalls, telephone, etc.
Monthly matters are discussed with the entire team around a client in the MDO, like: cooperation
matters, developments in the transgender field and case discussions.
Dependent on the client’s traetment wishes, next to the specialised psychologist, psychiatrist or
orthopedagoge, the following specilists may be involved:
• general practitioner • pediatrician
• mental health professionals: o social work; o sexuologist
• hormone treatmend: o (pediatric) endocrinologist; o gynaecologist

• surgery: o plastic surgeon; o enno doctor; o MKA surgeon; o gynaecologist; o urologist
• Supporting disciplines, for example: o voice therapist; o physiotherapy; o skin therapy o coaches
The transgender is surrounded by a multidisciplinary and dynamic team or partnership of helpers,
appropriate to the demand of care. For alignment of the course of the process and any complications,
each involved practitioner remains available after execution of the treatment.
.
Structural consultations are held in the MDO (multi disciplinary consultation).

For adults, the MDO is basically the coördinator with:
c. when it concerns to hormone treatment:
i. for trans males: between the endocrinologist, the specialised psychologist, psychiatrist or
orthopedagoog and on indication with the gynaecologist;
ii. for trans woman: between the endocrinologist, the specialised psychologist, psychiatrist or
orthopedagoog and on indication with the gynaecologist;
iii. in consultation it can also be the general practitioner instead of the endocrinologist, who has been
trained in trangender care, in cooperations with the endocrinologist
d. when it concerns genital surgery:
i. for trans males: between the plastic surgeon, the endocrinologist, the specialised psychologist,
psychiatrist or orthopedagoog and gynaecologist and on indication the urologist;
ii. for trans woman: between the plastic surgeon, the endocrinologist, the specialised psychologist,
psychiatrist or orthopedagoog
e. when it comes to all other forms of surgery:
MDO on indication basis between the plastic surgeon, the MKA surgeon, or the enno surgeon and the
specialised psychologist, psychiatrist or orthopedagoog (Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg –
Somatisch 49)
f. in case of post-checks of treatments: MDO on indication basis between the endocrinologist, the
general practitioner, the specialised psychologist, psychiatrist or orthopedagoog. If the general
practitioner does the post-checks, MDO on indication basis with the endocrinologist is necessary.
g. in case it is about fertility prevention of trans man: the gynaecologist and/or the endocrinologist,
the specialised psychologist, psychiatrist or orthopedagoog ;
h. when it is about skin therapy: no MDO is needed, but we still contact the skin specialist/clinic;
i. if voice training is what it is about: MDO on indication basis (so with a concrete reason) between
voice specialist and enno docter
In case of referral, the party referred to start their treatment as soon as possible by their waiting list.
Long-term care is regulated with the surgeons (aftercare for operation), the endocrinologists treats
the client with hormones for life, but tries to achieve stabalization where possible, before or after
operations, and if (s)he succeeds in doing so, (s)he will transfer the treatment (or parts of it) to the

general practitioner. The psychologists have a post-operation offer, which clients can use if needed.
The psychiatrist will remain involved with serious psychologic problems and in case of special
medication.
Waiting an lead times can be found on everyone’s website, they can be requested per
doctor/location and are known to the partners in our team.